Xây dựng thương hiệu Việt sang EU và tối ưu hoá sử dụng nguyên liệu trong nước khi xuất khẩu sang EU
Thứ Năm, 06/11/2025
Năm 2025 ghi nhận một số câu chuyện thành công đáng chú ý của doanh nghiệp Việt Nam khi tận dụng tốt FTA, không chỉ nhờ ưu đãi thuế quan mà còn nhờ chuẩn bị kỹ lưỡng về chất lượng sản phẩm, hiểu biết thị trường, và chiến lược xuất khẩu cụ thể. Tuy nhiên, số doanh nghiệp đạt được thành công này vẫn còn khiêm tốn, cho thấy doanh nghiệp vẫn cần đầu tư mạnh hơn vào chuẩn hóa, chuỗi cung ứng và chiến lược thị trường quốc tế.
Công ty May Chiến Thắng là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường EU, với việc đạt tới 90% doanh thu từ thị trường EU bằng việc tối ưu hóa sử dụng nguyên liệu trong nước, giúp đáp ứng đầy đủ quy tắc xuất xứ của EVFTA.
Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu sang EU là cố gắng tăng tỷ lệ nội địa hóa giúp dễ dàng chứng minh xuất xứ và tiếp cận ưu đãi thuế quan; tập trung phát triển thương hiệu và thị trường cụ thể để tăng độ tin cậy với đối tác.
Để tối ưu hóa việc sử dụng nguyên liệu trong nước khi xuất khẩu sang EU, doanh nghiệp Việt Nam cần nắm vững Quy tắc xuất xứ (Rules of Origin - RoO) trong EVFTA, đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất bền vững, xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, áp dụng kinh tế tuần hoàn, và hợp tác chặt chẽ với các cơ quan chức năng để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe và hưởng ưu đãi thuế quan từ Hiệp định.
Các bước thực hiện gồm:
- Nghiên cứu sâu về Quy tắc xuất xứ (RoO):
- Hiểu rõ yêu cầu về tỷ lệ hàm lượng nội địa và quy trình sản xuất/chế biến (CTC) cho từng mặt hàng.
- Xác định loại nguyên liệu trong nước có thể đáp ứng tiêu chuẩn để được coi là "xuất xứ Việt Nam".
- Tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nguồn cung nội địa:
- Tìm kiếm và phát triển nhà cung cấp nội địa chất lượng, có khả năng cung cấp nguyên liệu ổn định và đáp ứng tiêu chuẩn.
- Hợp tác với nhà cung cấp để cải tiến chất lượng, đáp ứng các yêu cầu về bền vững (xanh, tuần hoàn).
- Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, chứng minh nguyên liệu có xuất xứ từ Việt Nam.
- Đầu tư vào Công nghệ & Cải tiến quy trình:
- Ứng dụng công nghệ số và tự động hóa để tối ưu hóa sản xuất, giảm lãng phí nguyên liệu.
- Chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững và kinh tế tuần hoàn, tái sử dụng phụ phẩm, giảm thiểu tác động môi trường.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh và tiêu chuẩn:
- Đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, môi trường (ví dụ: CO2, hóa chất) ngày càng cao của EU.
- Đầu tư vào chứng nhận quốc tế và đào tạo nhân lực để hiểu rõ và tuân thủ quy định của EU.
- Phối hợp với cơ quan chức năng:
- Tham vấn Bộ Công Thương và các cơ quan hải quan về các quy định xuất xứ, thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O).
- Tham gia các chương trình tập huấn về EVFTA để nắm bắt thông tin mới nhất và được hướng dẫn chi tiết.
Bằng cách này, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng yêu cầu hưởng ưu đãi thuế quan mà còn nâng cao giá trị sản phẩm Việt, khẳng định vị thế trên thị trường EU và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Để tập trung phát triển thương hiệu và thị trường EU, doanh nghiệp Việt cần chú trọng vào phát triển bền vững (tiêu chuẩn xanh, môi trường, lao động), nâng cao >>quy tắc xuất xứ (nội địa hóa nguồn cung, chứng nhận C/O), tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng,>> minh bạch hóa chuỗi cung ứng, và xây dựng thương hiệu quốc gia, tận dụng lợi thế Hiệp định EVFTA để vượt qua thách thức về phòng vệ thương mại và đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, sạch tại EU.
Các quy định về môi trường, xã hội (ESG), quy tắc xuất xứ, an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt, nguồn nguyên liệu nhập khẩu chưa đáp ứng quy tắc xuất xứ, và nguy cơ cao về biện pháp phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, trợ cấp).
EVFTA dỡ bỏ thuế quan, nhưng thay vào đó là yêu cầu cao về tiêu chuẩn bền vững, tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt có sản phẩm "xanh" cạnh tranh.
Về chiến lược phát triển thương hiệu và thị trường, doanh nghiệp cần đầu tư vào phát triển bền vững thông qua tuân thủ các tiêu chuẩn xanh, sạch, mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, chú trọng tiêu chuẩn lao động, an toàn thực phẩm, tối ưu hóa quy tắc xuất xứ (C/O) như tăng cường sử dụng nguyên liệu nội địa để đáp ứng yêu cầu C/O của EVFTA, tích cực xin cấp chứng nhận C/O khi xuất khẩu.
Để nâng cao chất lượng và sự minh bạch, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn của EU, minh bạch hóa thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất (yêu cầu của tiêu dùng EU).
Về xây dựng thương hiệu, cần tập trung xây dựng sản phẩm có thương hiệu Việt mạnh tại EU, thay vì chỉ xuất khẩu hàng hóa số lượng lớn, sử dụng các kênh tư vấn, xúc tiến thương mại để kết nối trực tiếp với đối tác EU. Quá trình xây dựng cần có sự song hành của các tổ chức xúc tiến thương mại chính phủ, phi chính phủ trong việc hỗ trợ doanh nghiệp về kiến thức, kết nối và chính sách hỗ trợ phát triển bền vững, hội nhập sâu hơn.
Các cơ quan chính phủ cần tập trung nguồn lực quảng bá mạnh mẽ thương hiệu quốc gia Việt Nam (National Brand) và các sản phẩm đạt chuẩn với thị trường EU. Trong lĩnh vực thương mại số, việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại số, sử dụng các nền tảng xuyên biên giới trong bối cảnh hiện nay là hết sức quan trọng. Đồng thời, việc tham gia các hội chợ, sự kiện lớn tại EU (Đức, Pháp, Italia, Hà Lan, Séc...) để kết nối trực tiếp cũng là những giải pháp không thể thiếu để doanh nghiệp tiến sâu, tiến vững vào thị trường EU.
Nguồn: Cục Xúc tiến thương mại
